Iskevrennad eus | lazhidigezh ![]() |
---|---|
Stad | Rouantelezh Saoz, Rouantelezh Breizh-Veur ![]() |
Foundational text | Treason Act 1351 ![]() |
Hanged, drawn and quartered pe krouget, charreet ha didroc'het e brezhoneg, a veze graet eus ur boan a varv krouet e 1352 e Bro-Saoz evit an dud lakaet da gablus eus treitouriñ uhel. En gwirionez ar wech kentañ ma voe implijet a voe e-pad ren Herri III (1216–1272). Ar c'houzañverien a veze charreet gant un tamm koad tro-dro d'o daouarn pe staget ouzh ur gloued koad tennet gant ur marc'h betek lec'h al lazhadeg. Erruet eno e vezent krouget (betek ma vefent tost marvet), goude-se e vezent spazhet, divouzellet, dibennet, hag evit echuiñ e veze troc'het ar c'horf e pevar zamm. Ar c'horf rannet a oa lakaet alies da vezañ staget e lec'hioù dre ar vro, evel al London Bridge. Ar pal a oa saouzaniñ an dud setu perak e vez kaoz gant an istorourien eus ul lid evit ober eus an doare boan a varv-se. Ar vaouezed a oa devet kentoc'h evit bezañ Hanged, drawn and quartered rak dizereat e vefe bet.
Ar boan a varv-se a oa derezh uhelañ ar binijennoù e Bro-Saoz. An torfedoù a c'helle kas unan bennak da vezañ lazhadeget evel-se a oa: tagadenn a-enep ar vonarkiezh hag ar roue (treitouriezh uhel). Hervez piv a oa ar roue, termenadur an treitouriñ a oa ledan. Nebeut-tre a dud kondaonet a voe lazhet buanoc'h pe siouloc'h evit ma vefe bet rediet hervez ar binijenn-se. E-pad kantvedoù e voe implijet lies ar boan a varv-se evit an dud lakaet da gablus eus treitouriezh uhel. E-touez anezho e oa tu kavout katoliked saoz beleien pe get lazhet e-pad ar marevezh Elizabethan, bez e voe ivez ar rouelazherien o devoa kemeret perzh e lazhadenn Charlez Iañ.
Ar binijenn-se a oa chomet e lezennoù, met en XIXvet kantved e oa bet kemmet e stumm drawing, hanging until death, ha goude ar groug e oa dibennet ha didroc'het. E 1870 e oa roet lamm d'ar boan a varv-se hag e 1998 e oa lammet ar boan a varv evit treitouriñ.